تفکر نقادانه صفحه 18: بر اساس این فرضیه همیشه DNA، با رونویسی RNA را می سازد و RNA با ترجمه، پروتئین سازی می کند و هیچگاه پروتئین ها الگوی ساختن RNA نمی باشد و نیز RNA ها الگوی ساختن DNA نمی باشد ولی در جهان زنده- ویروس هایی به نام رنزویروس ها وجود دارند که ماده ی ژنتیک آن RNA است، این ویروس ها هنگامی که وارد سلول می شوید باید به DNA سلول میزبان متصل شوند. از این رو ویروس ها ابتدا با فرآیند رونویسی معکوس از روی RNA خود، DNA می سازند و DNA های ساخته شده به DNA میزبان متصل شده و با رونویسی از آنها، RNA ویروسی ساخته می شود.
جواب سوال 3: اگزون ها.
فعالیت صفحه 18 و 19 پاسخ پیش بینی کنید: اگر یک اینترون جدا نشود چه اتفاقی در پروتئین حاصل رخ می دهد؟
1. اگر تعداد نوکلئوتیدهای اینترون عددی غیر از مضرب های 3 باشد از آن نقطه به بعد
همة رمزهای mRNA و آمینواسیدهای پروتئین عوض خواهند شد و اگر یکی از رمزهای اسیدآمینه به رمز پایان تبدیل شود طول پروتئین کوچکتر خواهد شد ولی اگر این حالت روی ندهد به تعداد رمزهای اینترون، آمینواسید در پروتئین خواهیم داشت.
2. اگر تعداد نوکلئوتیدهای اینترون حذف شده مضربی از 3 باشد دو حالت خواهیم داشت:
الف) اگر در این توالی رمز پایان وجود داشته باشد پروتئین کوچکتری به وجود می آید.
ب) اگر در این توالی رمز پایان وجود نداشته باشد پروتئین حاصل بزرگتر از معمول خواهد بود پس پاسخ پیش بینی متنوع خواهد بود زیرا عملکرد یک پروتئین نهایتاً به ردیف آمینو اسیدهای آن بر می گردد. یک پروتئین با آمینواسید(های) اضافی معمولاً عملکردی ندارد.
3. اگزون ها
فعالیت صفحه 20:
پاسخ 1: رمزها یا کدون ها در mRNA
آمینو اسیدهای مربوط در یک زنجیره پلی پپتید:
UCU CGU GAA UUU UCC
سرین فنیل آلانین گلوتامیک اسید آرژنین سرین
پیوند پپتیدی
پاسخ2: رمزهای mRNA یا کدون ها در mRNA و در زیر آنها ضد رمزهای tRNA یا آنتی کدون ها در tRNA
mRNA: UCU CGU GAA UUU UCC
tRNA: AGA GCA CUU AAA AGG
پاسخ 3: رمزها در mRNA و در زیر آنها رشته رونویسی شده (رشته DNA)
mRNA: UCU CGU GAA UUU UCC
DNA: AGA GCA CTT AAA AGG
پاسخ 4: رشته مکمل DNA:
TCT CGT GAA TTT TCC
خود آزمایی صفحه 20:
جواب سوال 1: ساخته شدن آنزیم ها توسط DNA کنترل می شود و توالی آمینو اسیدهای پروتئین به وسیله توالی نوکلئوتیدی ژن ها (DNA) تعیین می شود که از روی آن یک mRNA ساخته می شود و سپس ترجمه می گردد که توالی اسیدهای آمینه در پروتئین تعیین می شود.
جواب سوال 2: صفحه 5 و 6 کتاب زیست پیش دانشگاهی در سال 1940 دو محقق تا هرژن از طریق تولید یک آنزیم تأثیر خود را اعمال می کند خلاصه ایی از آنر ا لطفاً بلد باشید.
جواب سوال 3: الف) برخی پروتئین ها آنزیم نیستند. ب) برخی پروتئین ها از چند رشته ی پلی پپتیدی ساخته شده اند که هر رشته توسط یک ژن خاص به رمز درآورده است.
جواب سوال 4: صفحه 8 پاراگراف دوم و در کل اگر رمزهای وراثتی یک حرفی باشند در کل چهار رمز و اگر دو حرفی باشند در کل شانزده رمز حاصل می شود که برای رمز کردن 20 نوع آمینواسید کافی نمی باشند.
جواب سوال 5: به صفحه 12 کتاب زیست پیش دانشگاهی مراجعه شود (خلاصه ای از آن را بلد باشید)
جواب سوال 6: اطلاعات مربوط به ژن های tRNA و rRNA و برخی ژن ها و توالی های تنظیمی.
جواب سوال 7: به طور خلاصه آنزیم RNA پلی مراز مسئول
الف) تشخیص جایگاه آغاز رونویسی ب) باز کردن دو رشته ی DNA از هم و ساختن RNA از روی DNA است.
جواب سوال 8: صفحه 9 و 10 کتاب زیست پیش دانشگاهی از مرحله یک الی مرحله 3 بالای شکل 3-1 صفحه 10.
جواب سوال 9: در تشخیص صحیح جایگاه آغاز رونویسی در فرآیند رونویسی نقش دارد و سبب می شود رونویسی از جایگاه اشتباه آغاز نشود (مثلاً از وسط ژن شروع نشود)
جواب سوال 10: یک بازوی آن حاوی آنتی کدون یا ضد رمز است و به بازوی مقابل آن (طبق شکل 5-1 صفحه 14) آمینو اسید متصل می شود و دو بازوی دیگر سبب نگهداری tRNA در روی ریبوزوم می شود. (توضیح شکل 5-1 صفحه 14 مهم است)
جواب سوال 11: در ژن های یوکاریوتی، مناطق قابل ترجمه (اگزون) توسط توالی های ترجمه ناشدنی (اینترون) قطع شده اند. RNA حاصل از رونویسی این نوع ژن ها، RNA اولیه یا نابالغ نام دارد. در RNA اولیه، برخی توالی هایی وجود دارد که رونوشت اینترون هستند که این توالی ها پس از پایان رونویسی، قطع شده و توالی های رونوشت اگزون به هم متصل می شوند تا RNA بالغ تشکیل شود (توضیح صفحه 18 کتاب مهم است.)
خود آزمایی صفحه 26:
جواب سوال 1: صفحه 23 پاراگراف سوم از چه چیزی تا می نامند.
جواب سوال 2: عوامل عمومی رونویسی در شناسایی راه انداز و اتصال RNA پلی مراز به آن ها کمک می کند. افزاینده ها توالی هایی از DNA هستند که غالباً دور از راه انداز قرار دارند. اتصال عوامل فعال کننده به این توالی ها سبب خمیده شدن آن ها شده و فعال کننده ها در اثر خمیده شدن DNA در کنار راه انداز قرار رگفته و موجب فعال شدن عوامل رونویسی متصل به راه انداز می شوند و در نتیجه باعث رونویسی می گردند.
جواب سوال 3: اگزون بخشی از DNA است که رونوشت آن در RNA بالغ می ماند ولی اینترون ها بخشی از DNA هستند که رونوشت آنها از RNA اولیه حذف شده و در RNA بالغ وجود ندارد.
جواب سوال 4: جهش تغییر چهارچوب اثرات شدیدتری دارد زیرا سبب می شود که همه ی رمزهای بعد از نقطه جهش تغییر یابند و سه حرفی خواندن پیان ژنتیکی را به هم می ریزد.
فعالیت صفحه 27:
جواب سوال یک صفحه 28: پروتئین: زنجیره ای بلند از آمینواسیدها را پلی پپتید می نامند. هر گاه یک یا چند پلی پپتید پیچ و تاب بخورند یک پروتئین را می سازند.
سنتز پروتئین: ساختن پلی پپتیدها بر اساس رمزهای موجود در مولکول m RNA را پروتئین سازی می گویند و پروتئین سازی روی ریبوزوم ها انجام می گیرد.
mRNA: RNA ی که حامل پیام های DNA برای سنتز پروتئین است و یا رونوشتی است از ژن از جنس RNA که دستور العمل ساخت پروتئین را از ژن به ریبوزوم منتقل می کند.
آمینو اسید: واحدهای سازنده و یا مونومر پروتئین ها (پلی پپتیدها) را آمینو اسید می گویند.
جهش: هر گونه تغییر در ساختارمولکولDNA را جهش می نامند.
کم خونی ناشی از گلبولهای قرمز داسی شکل: نوعی بیماری کم خونی است که ناشی از جهش نقطه ای می باشد در این بیماری نوکلئوتید T جانشین نوکلئوتید A شده است. پس نوعی بیماری است که در نتیجه ی جهش در یکی از ژن های مسئول سنتز هموگلوبین ایجاد می شود و هموگلوبین های معیوب و داسی شکل به وجود می آید.
رمز آمینواسید گلوتامیک اسید به رمز آمینو اسید والین تبدیل شده است و همین امر باعث داسی شکل شدن گلبولهای قرمز شده است.
هموگلوبین: پروتئینی است در گلبولهای قرمز خون که به اکسیژن متصل می شود (ناقل اکسیژن در خون است) و از چهار رشته پلی پپتیدی تشکیل شده است.
رونویسی: ساختن RNA از روی DNA را رونویسی می گویند و یکی از مراحل بیان ژن است که طی آن اطلاعات DNA به مولکول RNA منتقل می شود.
ترجمه: ساختن پروتئین از روی رمز m RNA در روی ریبوزوم را ترجمه می گویند یا یکی از مراحل بیان ژن است که طی آن اطلاعات m RNA برای ساختن پروتئین مورد استفاده قرار می گیرد.
t RNA: نوعی RNA که آمینواسیدها را به ریبوزوم منتقل می کند.
ریبوزوم: اندامکی است که از پروتئین و RNA ساخته شده است و دارای دو بخش کوچک و بزرگ است پروتئین سازی می کند و ریبوزوم در سیتوپلاسم قرار دارد.
کدون: سه نوکلئوتید متوالی در m RNA را به یک آمینواسید مربوط هستند را کدون می گویند. (کدون یا رمز)
آنتی کدون: سه نکلئوتید آزاد در یک انتهای tRNA را که مکمل سه نوکلئوتید کدون m RNA هستند را آنتی کدون می گویند. (آنتی کدون یا ضد رمز)
جواب سوال 2: سه تفاوت DNA و RNA؟
الف) DNA دو رشته ای ولی RNA تک رشته ای است.
ب) DNA دارای تیمین ولی RNA دارای یوراسیل است.
ج) قند موجود در DNA دئوکسی ریبوز ولی در RNA ریبوز است.
د) DNA بلندتر از RNA است.
جواب سوال 3 صفحه 28: سوالی درباره ی پروتئین سازی؟ پاسخ ها متفاوتند مثلاً چگونه DNAی سلول، نوع پروتئین های ساخته شده در سلول را تعیین می کند.
صفحه 27:
الف) نی پلاستیکی برای اسکلت قند، فسفات DNA.
ب) سنجاق یا سوزن ته گرد برای نمایش بازهای متفاوت
ج) گیره کاغذ برای نشان دادن پیوندها
د) کاغذ یادداشت برای مدل سازی t RNA همراه با آمینواسید متصل به آن.
هـ) کاغذ بیضی شکل برای نشان دادن ریبوزوم.
صفحه 29 سوال 6: سومین دومین و کدون کد صحیح می باشد.
پاسخ سوال 6: رمز گلوتامیک اسید در DNA عبارتست از CTT که کدون GAA را رونویسی می کند. در کم خونی داسی شکل رمز مربوطه در DNA به CAT تبدیل شده که کدون آن GUA می باشد. از این رو در پروتئین مربوط به جای گلوتامیک اسید، آمینواسید والین قرار می گیرد. یعنی هفدهمین نوکلئوتید در زنجیره و ششمین کدون حرف دوم آن
|
گلبول قرمز داسی شکل |
|
|
گلبول های قرمز طبیعی |
|
والین |
|
|
والین |
|
|
|
|
|
|
|
|
هیستدین |
|
|
هیستدین |
|
|
|
|
|
|
|
|
لوسین |
|
|
لوسین |
|
|
|
|
|
|
|
|
ترئونین |
|
|
ترئونین |
|
|
|
|
|
|
|
|
پرولین |
|
|
پرولین |
|
|
|
|
|
|
|
|
والین |
(GAG CTC)
mRNA DNA |
گلوتامیک اسید |
|
|
|
|
|
|
گلوتامیک اسید |
|
|
گلوتامیک اسید |
|
|
|
|
|
|
|
|
لیزین |
|
|
لیزین |
جواب سوال 7 صفحه 29: با افزایش یک نوکلئوتید به اولین کد یک DNA، همه کدون های
m RNA تغییر می کند و پروتئین کاملاً متفاوت یا پروتئین طبیعی ساخته می شود (تغییر درچهارچوب خواندن) (توضیح کاملتر صفحه 25 پاراگراف آخر)
بحث و نتیجه گیری صفحه 29: مقایسه ساختار ها (جواب 1): بازهای mRNA با توجه به رابطه ی مکملی بین بازها از روی DNA ساخته می شوند از این رو ردیف بازهای mRNA مکمل ردیف بازهای آلی DNA مربوطه است.
جواب 2 (شناخت ارتباطات): ردیف بازهای یک ژن، کدون های mRNA را مشخص می کند و کدون های mRNA، ترتیب آمینواسیدهای پروتئین را مشخص می کنند. از این رو می توان گفت ردیف بازهای DNA، ردیف آمینواسیدهای پروتئین را مشخص می کنند.
جواب 3 (شناخت الگوها): هر آنتی کدون در tRNA به آمینواسیدهای خاصی مربوط است و هر آمینواسید به کمک آنزیم خاصی به tRNA مربوطه متصل می شود.
جواب 4 (نتیجه گیری): جهش در ژن سبب انواع تغییرات در ساختار پروتئین ها می شود که
مثال هایی از آن ارائه می شود. الف) جانشینی برخی نوکلئوتیدهای DNA با نوکلئوتیدهای دیگر سبب تغییر کدون mRNA و از این طریق سبب تغییر ترتیب آمینواسیدهای پروتئین می شود.
ب) جانشینی برخی نوکلئوتیدها باعث تبدیل رمز پایان به رمز یک اسید آمینه می شود که در این صورت طول پروتئین ساخته شده بلندتر است.
ج) جانشینی برخی نوکلئوتیدها سبب تبدیل رمز آمینواسید به رمز پایان شده به این ترتیب منجر به خاتمه زودرس پروتئین سازی می شود و طول پروتئین کوتاه تر از حد طبیعی است.
د( جهش افازیش یا کاهش سبب دگرگونی همه ی کدون ها و در نتیجه باعث تغییر اساسی آمینواسید در ساختار پروتئین مربوطه می شود.
جواب 5 (تحقیق بیشتر): پاسخ ها متفاوتند. مثلاً اگر جهشی باعث شود کدون یک آمینو اسید به کدون پایان تبدیل شود چه روی خواهد داد؟
خود آزمایی صفحه 38:
جواب 1: خلاصه ای از صفحه 35-33 را بلد باشید. الف) برش دادن DNA: در این مرحله ژن مورد نظر را به کمک آنزیم محدود کننده برش داده و بعد پلازمید را با همین آنزیم محدود کننده نیز برش می دهیم. (DNA نوترکیب)
ب) قطعه بدست آمده را به کمک آنزیم DNA لیگاز به حامل یا وکتور متصل می نمائیم.
ج) DNA نوترکیب را وارد باکتری کرده و کلون می کنیم (کلون کردن ژن)
د) غربال کردن: در این مرحله سلولهایی را که DNA نوترکیب را دریافت کرده اند به کمک آنتی بیوتیک جدا می کنیم، برای این کار به محیط کشت باکتری ها، آنتی بیوتیک اضافه می کنیم. سلول هایی که DNA نوترکیب حاوی ژن مقاومت به آنتی بیوتیک را دریافت کرده اند زنده می مانند ولی سلولهای آلوده نشده به DNA نوترکیب می میرند.
خودآزمایی صفحه 38:
جواب 2: دو انتهای حاصل از برش DNA با آنزیم محدود کننده مکمل هم هستند. از این رو می توانند به هم بچسبند. توالی انتهای چسبنده به نوع آنزیم محدود کننده ای بستگی دارد که به کمک آن DNA برش داده می شود. نظر به اینکه DNA مورد نظر و DNA وکتور با یک نوع آنزیم محدود کننده برش داده می شوند. دو انتهای آن ها مکمل هم بوده و قادر به اتصال به هم خواهند بود.
خود آزمایی صفحه 38
جواب 3: وکتور مناسب برای انتقال DNA دارای ژن مقاومت به آنتی بیوتیک خاصی است از این رو سلول هایی که DNA نوترکیب را جذب کرده اند دارای ژن مقاومت خواهند بود و سلول های آلوده نشده با DNA نوترکیب در محیط کشت حاوی آنتی بیوتیک کشته می شوند پس پلازمیدها حامل ژن مقاومت به آنتی بیوتیک (تتراسایکلین) هستند. باکتریهای دارای پلازمید نوترکیب در حصور آنتی بیوتیک نظیر تتراسایکلین رشد می کنند. فقط باکتریهایی که پلازمید نوترکیب را جذب کرده اند، زنده باقی میمانند و باکتریهای فاقد پلازمید نوترکیب با اضافه کردن آنتی بیوتیک تتراسایکلین می میرند.
جواب تفکر نقادانه صفحه 38: نظر وی اشتباه است زیرا سطح DNA بار منفی دارد (به خاطر داشتن گروه های فسفات) و به این دلیل DNA به سمت قطب مثبت حرکت می کند. مولکولهای کوچکتر به دلیل حرکت سریع تر به قطب مثبت نزدیک تر خواهند بود.
خودآزمایی صفحه 45 (جواب 1):
الف) به کمک مهندسی ژنتیک می توان ژن های مسئول بیماری ها را شناسایی کرد.
ب) می توان با مطالعه ژن ها، بروز بیماری ها را تشخیص دارد. برای درمان بیماری های هموفیلی و ژن درمانی و ...
ج) می توان با تعویض ژن های معیوب، بیماری ها را درمان کرد.
صفحه 45 (جواب 2): در تهیه واکسن به روش مهندسی ژنتیک، ابتدا ژن مربوط به آنتی ژن عامل بیماری را جدا کرده و سپس به میکروب غیر بیماریزا وارد کرده و آن ها را به واکسن مناسب تبدیل می کنند پس به جای به کار بردن میکروب ضعیف شده یا کشته شده، ژن یکی از پروتئین های سطحی عامل ایجاد کننده بیماری را به DNA یک باکتری یا ویروس غیر بیماریزا وارد می شود. و مردم از طریق این باکتری یا ویروس های تغییر یافته واکسینه می شوند مثال شکل 5-2 صفحه 40 (مطالعه کنید) کتاب زیست پیش دانشگاهی
صفحه 45 (جواب 3): ژن درمانی، توضیح بیشتر صفحه 42 کتاب زیست پیش دانشگاهی
صفحه 45 (جواب 4): به خاطر این که به راحتی می توان ژنهای مسئول بیماری های مختلف را شناخت و راههای درمان مطلوب تری ارائه داد پس با شناسایی و تهیه ی نقشه بسیاری از ژن ها، ممکن است تشخیص، درمان و بهبود ناهنجاریهای ژنتیکی صورت گیرد.
جواب تفکر نقادانه صفحه 45: با استفاده از این روش می توان سلاح های بیولوژیکی خطرناک و مرگبار تولید نمود، برای افراد سودجو که از فروش اندام های انسانی و یا برای کارهای خلاف و غیر قانونی از انسان های کپی شده استفاده می کنند، می تواند معضل اجتماعی و اخلاقی به بار آورد که از پیامدهای ناصحیح مهندسی ژنتیک می باشد به هر حال این سوال مطرح است که این اطلاعات چگونه به کار برده خواهند شد؟
فعالیت صفحه 50 (جواب سوال 1):
مهندسی ژنتیک: عبارت است از وارد کردن ژن یک جاندار به DNA جاندار دیگر.
وکتور یا حامل: یک قطعه DNA حلقوی است که در مهندسی ژنتیک، ژن مورد نظر را به آن متصل کرد و به کمک آن وارد سلول میزبان می کنند، وکتور ممکن است پلازمیدویا باکترویوفاژ باشد. به هر حال برای حمل یک قطعه ژن خارجی به یک سلول به کار می رود.
آنزیم محدود کننده: انزیم هایی هستند که از باکتریها جدا می کنند و این آنزیم ها، توالی های نوکلئوتیدی خاصی را در DNA شناسایی کرده، به آن وصل شده و سپس DNA را در آن محل می شکنند.
انتهای چسبنده: دو انتهای تک رشته ای DNA که بر اثر برش DNA به وسله آنزیم های محدود کننده تولید می شود که این دو انتها مکمل هم هستند.
پلازمید: نوعی DNA حلقوی کوچک است که به تعداد یک یا چند عدد در باکتری ها وجود دارد و می تواند مستقل از باکتری تکثیر یابد. (درون باکتری تکثیر یابد)
قوانین جفت شدن بازها: قانونی در DNA که باز آلی آدنین در یک رشته با باز آلی تیمین از رشته ی دیگر و باز آلی سیتونین در یک رشته با باز آلی گوانین در رشته ی دیگر با پیوندهای هیدروژنی در برابرب هم قرار می گیرند. (C=G , A=T)
فعالیت صفحه 50 (جواب سوال 2): پاسخ ها متفاوت خواهند بود، به عنوان مثال: مراحل انتقال یک ژن از یک موجود زنده به موجود زنده ی دیگر چیست؟
بحث و نتیجه گیری صفحه 52 (جواب 1: مقایسه ساختارها): هردو، دو رشته ای هستند، مدل DNA انسان، خطی و بزرگ است ولی مدل DNA پلازمید، حلقوی و کوچک می باشد. مدل DNA انسان، قطعه ای از مولکول DNA است که به وسیله آنزیم محدود کننده بریده شده است و دارای دو انتهای چسبنده است.
صفحه 52 (جواب 2): ارتباط برقرار کردن بین مفاهیم): انتهای چسبنده را نشان می دهد.
صفحه 52 (جواب 3: مقایسه ساختارها): مدل DNA نوترکیب دارای یک قطعه DNA اضافی است پس مولکول DNA مدل پلازمید اولیه کوچکتر بود (و نوکلئوتیدهای کمتری داشت) و ژن کروموزم انسان را در بر نداشت.
صفحه 52 (جواب 4): نتیجه گیری از طرح ها): DNA نوترکیب
صفحه 53 (جواب5): پاسخ ها متنوع خواهند بود، به عنوان مثال: اگر پلازمید و DNA فاقد دو انتهای چسبنده مکمل هم باشند چه اتفاقی می افتد؟
فعالیت صفحه 52 (جواب سوال 1 صفحه 53): بخش A بیانگر جایگاه شناسایی آنزیم محدود کننده است و انتهای چسبنده DNA بریده شده را نشان می دهد.
جواب سوال 3و 2 صفحه 53 (فعالیت صفحه 52): DNA نوترکیب
خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 1): الف) افزایش شیر دام ها به کمک هورمون های رشد تولید شده توسط باکتریها
ب) وارد کردن ژن پروتئین های مهم پزشکی به دام ها و تولید این پروتئین ها در محصولات غذایی
ج) بالا بردن میزان محصولات گیاهی و کیفیت آنها.
خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 2): ابتدا ژن ایجاد کننده تومور را از این پلازمید جدا کرده و ژن مورد نظر برای انتقال را جایگزین آن کرده و پلازمید نوترکیب را وارد باکتری می کنند.
خودآزمایی صفحه 53 (جواب سوال 3): در روش کلون کردن از سلول های تمایز یا تخصصی یافته استفاده شده و در این روش برای هم زمان کردن چرخه سلولی، دو سلول را ابتدا در شرایط فقر غذایی قرار داده، فقر غذایی سبب می شود هر دو سلول در ابتدای چرخه سلولی متوقف شوند منظور از دو سلول، سلول تخمک فاقد هسته (از گوسفند A) و سلول پستان دارای هسته (از گوسفند B) است، ادامه جواب این سوال صفحه 48 و توضیحات شکل 7-2 صفحه 49 کتاب زیست پیش دانشگاهی می باشد (حفظ کنید)
جواب تفکر نقادانه صفحه 53: جواب به عهده دانش پژوه (مطرح کردن جواب در کلاس)
مثال نظر موافق: تولید شیردهی بیشتر گاوهای تغذیه شده با هورمون رشد و ...
مثال نظر مخالف: ناخالص بودن احتمالی هورمون رشد استخراج شده و ...
فعالیت صفحه 63: مدت زمان آزمایش: 20 دقیقه، مهارت ها شامل تهیه ی یک مدل پیش بینی نتایج است.
نکته: محلول ها بایستی تازه بوده و با دقت تهیه شوند،
صمغ عربی: یک نوع قند است که نقش حیاتی دارد و ژلاتین یک پپتید و گلیکان است. صمغ ها به وسیله بعضی از سلول های ترشحی گیاهان ترشح می شود و یا از تجزیه ی دیواره سلولی حاصل می آیند. صمغ ها در الکل حل نمی شوند ولی در آب به حالت ژله یا لعاب مانند در می آیند. بیشتر صمغ ها به گروه هیدرات های کربن تعلق دارند و یکی از گیاهانی که از آن ها صمغ استخراج می شود آکاسیا (درخت با صمغ عربی) است و صمغ ها در داروسازی استفاده می شود.
کواسروات: مجموعه ای از مولکلوهای لیپیدی هستند که به علت آب گریز بودن، در آب به شکل کروی در می آیند، در آب ناپایدارند و خیلی زود هم تجزیه می شوند این ریزکیسه های لیپیدی ممکن است آمینواسید نیز در خود داشته باشد، کواسروات ها زنده نیستند اما شباهت زیادی به غشای سلول ها دارند.
تجزیه و تحلیل صفحه 64 (ج سوال 1): رنگ محلول کدر می شود.
تجزیه و تحلیل صفحه 64 (جواب سوال 2): کواسروات ها کروی و محصور در غشا هستند اما فاقد هر گونه غشای داخلی هستند.
تجزیه و تخلیل صفحه 64 (جواب سوال 3): ممکن است کواسروات ها از هم بپاشند.
تجزیه و تحلیل صفحه 64 (جواب سوال 4): پاسخ ها متفاوت می توانند باشند. ممکن است ذکر کنید کواسروات ها ساختار مستقلی هستند که مشابه سلول هستند و در شرایط خاصی ایجاد شده اند.
خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 1): الف) مدل سوپ بنیادین: بر اساس این مدل در اقیانوس های اولیه زمین به یک باره مقدار زیادی مواد آلی به وجود آمدند (البته مواد آلی در جو ساخته شده و به وسیله باران به اقیانوس منتقل شده) و علت به وجود آمدن آن نیز انرژی حاصل از تابش خورشید و رعد و برق و انفجارهای آتشفشانی است
ب) مدل حباب: تشکیل مواد حیاتی (آلی) در آب انجام می شود و این فرآیندها در درون حباب هایی در داخل اقیانوس ها انجام می شود در هر دو مدل، مواد آلی از موادی مانند متان و آمونیاک به وجود می آید.
(خلاصه ای از مطالب صفحات 56 و 57 و 59 را بلد باشید)
خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 2): میکروسفرها کیسه ای ریز یا ریزکیسه های غشایی بودند که برای اولین بار به وجود آمدند سپس مولکول RNA در درون این ریزکیسه ها پیدا شدند، پیدایش RNA در این ریزکیسه خاصیت وراثت را در آن ها به وجود آورد. به تدریج میکروسفرها توانایی بیشتری برای کسب انرژی از مولکول های دیگر را کسب کرده و به مدت زیادی دوام داشته و فراوان تر شدند، مولکلو های RNA داخل میکروسفر علاوه بر وارثت در ایجاد آنزیم های پروتئینی نقش دارند و در نهایت با تغییرات تدریجی میکروسفرها به سلول تبدیل شدند.
خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 3): وراثت ویژگی ضروری موجودات زنده است و میکروسفرهای حاوی RNA در حال همانندسازی (همتاسازی) می توانند ساختار خود و RNA را به نسل بعد انتقال دهند. ماده ژنتیک همان همان ماده وراثتی است که اطلاعات مربوط به ویژگی های مختلف یک جاندار را در بر دارد و به نسل های بعدی منتقل می کند. مولکول های RNA در زمانی که توانایی کنترل تولید پروتئین ها یا مولکول های آنزیم مانند را کسب کردند، توانستند با کنترل متابولیسم، ویژگی های جاندار را کنترل و به نسل بعدی منتقل کنند.
خوآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 4): مولکول های DNA دو رشته ای است، دو رشته ای بودن سبب همانندسازی دقیق آن و کاهش میزان جهش ها می شود، زیرا آسیب های وارد شده به یک رشته DNA به واسطه ی رابطه مکملی رشته دیگر قابل ترمیم است.
خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 5): به عهده خودتان از متن کتاب استفاده کنید.
خودآزمایی صفحه 64 (جواب سوال 6): مدل های علمی تفسیرهایی بر مبنای تمام اطلاعات موجود (در دسترس) هستند و به محض کسب اطلاعات بیشتر، مدل ها بایستی به منظور در نظر گرفتن انها تغییر کنند. هر کدام از مدل ها، مدل هایی فرضی هستند و هر کدام بر پایه یک سری شواهد، طراحی شده اند و دارای نقاط قوت و ضعف هستند در ضمن شاید هر کدام از مدل ها در ابتدای حیات تا حدی دنبال شده اند.
خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 1): باکتری ها بر خلاف یوکاریوت ها فاقد اجسام درون بسته سلولی محصور در غشا هستند، DNA باکتریایی بر خلاف DNA سلولی تنها یک حلقه منفرد است. باکتری ها بر خلاف آغازیان و سلول های جانوری یوکاریوتی دارای دیواره سلولی هستند، اولین جانداران روی زمین پروکاریوت ها بودند. یوکاریوت ها از تغیر برخی پروکاریوت ها به وجود آمده اند. برای پیدایش یوکاریوتها، ابتدا در برخی پروکاریوت ها، یک غشایی اطراف ماده ی ژنتیک را احاطه کرده و پیش یوکاریوت ها به وجود آمده اند، سپس با ورود باکتریهای هوازی و فتوسنتز کننده به درون سلول های پیش یوکاریوت و تبدیل آن ها به میتوکندری و کلروپلاست، یوکاریوت های امروزی حاصل شده اند پس باکتری ها فاقد غشاء درونی و غشاء هسته می باشند. و میتوکندری و کلروپلاست ندارند و باکتری ها DNA حلقوی دارند.
خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 2): باکتری ها فاقد غشای درونی و فاقد غشای هسته و فاقد میتوکندری و فاقد کلروپلاست هستند در ضمنDNA آن ها حلقوی است.
خودآزمایی صفحه 69 (جواب سوال 3): انقراض گروهی به دو دلیل سبب تکامل جانداران می شود. دلیل اول این است که با از بین رفتن گروههای سازگار و برتر قبلی زمینه برای گسترش و تکامل انواع جدیدتر فراهم می شود، دلیل دوم به عامل ایجاد انقراض گروهی مربوط است. عامل وقوع انقراض گروهی، تغییرات شدید شرایط بوم شناختی است که سبب کاهش اهمیت ویژگی های سازگار یافته ی قبلی می شود. به طور کلی اجداد بسیاری از گونه های زنده امروزی، پس ازوقوع انقراض گروهی گونه های دیگر به وجود آمدند.
فعالیت صفحه 75 برای هر یک از کلمات پررنگ دراین متن یک تعریف ارائه کنید.
سنگواره: بقایای حفظ شده یا معدنی شده جانداران یا اثرات به جای مانده از جانداران قدیمی را سنگواره می گویند.
آثار سنگواره ای: هر نوع اثری از جانداران گذشته که اطلاعاتی درباره ی تاریخ گذشته حیات ارائه می دهد. آثار سنگواره ای نامیده می شود.
جدول زمانی: جدولی است که در آن تغییرات گذشته زمین و حیات به طور پیوسته و در طول دوره های گذشته نمایش داده می شود.
خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 1): اوزون برای محافظت از جانداران نخستین زمین در برابر اشعه ماورا بنفش خورشید ضروری است پس پرتوهای فرابنفش آثار حیات را از بین می بردند. زیرا این پرتوها پر انرژی بوده و مولکول های زیستی را تجزیه می کنند وجود لایه های اوزون که قسمت اعظم پرتو فرابنفش خورشیدی را می گیرد و مانع گذشتن آن از جو فوقانی می شود و به ترتیب امکان پیدایش و حفظ حیات در خشکی ها را فراهم نمود.
خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 2): گیاهان و قارچ ها (جلبک ها).
خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 3): بندپایان مانند عقرب و حشرات (سنجاقک ها).
خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 4): اولین مهره داران ساکن خشکی دوزیستان بودند که دارای کیسه هوایی مرطوب (شش) و اندام حرکتی (اسکلت داخلی) و پوست برهنه بودند و در آب تخم گذاری می کردند چون هنوز تخم پوسته حفاظتی نداشت.
خودآزمایی صفحه 77 (جواب سوال 5): زیرا قبل از آن پرتو فرابنفش سبب از بین رفتن آثار حیاتی در خشکی می شد. سیانوباکتریها با عمل فتوسنتز مقدار زیادی اکسیژن تولید کردند و به این ترتیب لایه اوزون تشکیل شد پس سیانوباکتریها باعث تشکیل و آزاد شدن گاز اکسیژن به جو شدند. قسمتی از این گاز اکسیژن باعث تشکیل لایه اوزون شد که باعث محافظت از جانداران در برابر اشعه مضر ماورابنفش شد یعنی ورود جانداران به خشکی فقط پس از تشکیل لایه اوزون ممکن شد.
